Wiatraki
Podlasia!!!
Podlaskie wiatraki nie różnią się w żaden
szczególny
sposób od młynów wiatrowych z innych
regionów
Polski. Występują tu takie same konstrukcje, jakie możemy spotkać na
terenie całego kraju: koźlaki, paltrak, holendry –
zarówno
drewniane jak i murowane. Młyny o napędzie wiatrowym od ponad
pół wieku nie pełnia, już swoich pierwotnych funkcji, z tego
powodu jest to grupa obiektów najbardziej zagrożona
destrukcją.
Procesu tego nie są w stanie zahamować żadne apele, czy formalne nakazy
wynikające z obowiązującego prawa, los większości jest już przesądzony.
Potomnym zostaną jedynie nieliczne obiekty przeniesione do
skansenów lub zachowane jako obiekty muzealne oraz jeszcze
mniej
liczne budynki zaadaptowane na nowe funkcje. Poniżej zostały
przedstawione wiatraki (rys. 4, tab. 1) znajdujące się w wykazie
Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w
Białymstoku.
Mapa
wiatraków znajdujących się na Podlasiu
| Powiat |
Gmina |
Miejscowość |
Rodzaj wiatraka |
Rok powstania |
Nr. |
| Białostocki |
Juchnowiec Kościelny |
Bogdanki |
Koźlak |
1992r. |
1. |
| Poświętne |
Brzozowo Chrzczony |
Koźlak |
1875-1874r. |
2 |
| Turośń Kościelna |
Turośń Dolna |
Koźlak |
1920r. |
3 |
| Tykocin |
Tykocin |
Koźlak |
1887r. |
4 |
| Wasilków |
Studzianki |
Holender drewniany |
1939r. |
5 |
| Bielski |
Bielsk Podlaski |
Stryjki |
Holender drewniany |
1939r. |
6 |
| Stupniki |
Koźlak |
1900r. |
7 |
| Wyszki |
Olszanica |
Koźlak |
1946r. |
8 |
| Topoczewo |
Koźlak |
1902r. |
9 |
| Hajnowski |
Białowieża |
Białowieża |
Koźlak |
1925r. |
10 |
| Białowieża |
Koźlak |
1930r. |
11 |
| Dubicze Cerkiewne |
Grabowiec |
Koźlak |
1936r. |
12 |
| Koryciscka |
Holender drewniany |
1948r. |
13 |
| Sokólski |
Dąbrowa
Białostocka |
Dąbrowa Białostocka |
Holender murowano-kamienny |
1924r. |
14 |
| Sadowo Kolnia |
Paltrak |
1914r. |
15 |
| Janów |
Białusy |
Holender murowany |
1880r. |
16 |
| Marchelówka |
Holender drewniany |
1946r. |
17 |
| Korycin |
Aulakowszczyzna |
Holender murowany |
1930r. |
18 |
| Szaciłówka |
Holender murowany |
1937r. |
19 |
| Zagórze |
Paltrak |
1945r. |
20 |
| Sokółka |
Malwicze Dolne |
Koźlak |
1946r. |
21 |
| Zaśpicze |
Paltrak |
1922r. |
22 |
| Suchowola |
Grodzisk |
Holender murowany |
XIX w. |
23 |
| Suchowola |
Holender murowany |
XX w. |
24 |
| Sudziałowo |
Minkowice |
Paltrak-Koźlak |
1900r. |
25 |
| Wysokomazowiecki |
Ciechanowiec |
Ciechanowiec |
Koźlak |
1945r. |
26 |
Krótka
historia wybranego wiatraka znajdującego się na terenie
województwa Podlaskiego.
Wiatrak
Koźlak znajdujący się obecnie w Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu
został zbudowany na przełomie 1945 i 1946 r. i pochodzi ze wsi Niemyje
Nowe. Pierwszym właścicielem i budowniczy był Jan Puchalski posiadający
gospodarstwo rolne o powierzchni 11ha, gręplarnię, warsztat mechaniczny
i stolarski. Wiatrak wykonał we własnym zakresie, jedynie wielkie koło
wyrysowane zostało przez cieślę. Puchalski wzorował się na wiatraku
pochodzącym z okolic wsi Ząbki, gdzie pracowały 2 duże i 1 mały
wiatrak. Wiatrak ten był w stanie obsłużyć trzy wioski: Rudki, Niemyje
i Kłody. Przemielał żyto na śrutę w ciągu doby od 10 do 15 m żyta.
Wiatrak funkcjonował do roku 1952, potem wioska została
zelektryfikowana i zaprzestano przemiału.
![[Rozmiar: 16071 bajtów]](index/image002.jpg)
Wiatrak Koźlak Muzeum Rolnictwa Ciechanowiec